به گزارش خبرنگار بین‌الملل تازه‌های اقتصاد؛ از زمانی که تولید نفت شیل آمریکا بالا گرفت، یک ویژگی آن بیش از بقیه مورد توجه قرار داشت: شیل قرار بود نسبت به نفت متعارف سریع‌تر به تغییر قیمت واکنش نشان دهد. جنگ ایران حالا این بحث را از سطح مدل بیرون آورده و به یک آزمون واقعی تبدیل کرده است. پژوهش «جنگ ایران چه چیزی درباره کشش قیمتی عرضه نفت به ما می‌آموزد؟» رفتار تولید شیل آمریکا در ماه‌های نخست جنگ را بررسی کرده تا مشخص شود این بخش از صنعت نفت آمریکا در کوتاه‌مدت واقعاً چقدر به جهش قیمت واکنش نشان می‌دهد.

شرایط بازار تقریباً همان چیزی بود که باید تولیدکننده را به افزایش عرضه ترغیب میکرد. اختلال عرضه در خارج از آمریکا، نفت را گران کرد و تقاضا برای نفت این کشور هم بالا رفت. متوسط قیمت نفت خام وست‌تگزاس اینترمدیت (WTI) که پیش از بحران حدود ۶۱ دلار بود، در ماه‌های نخست جنگ تا ۱۱۵ دلار بالا رفت. صادرات دریایی نفت خام آمریکا نیز یک ماه پس از شروع بحران ۳۸ درصد افزایش پیدا کرد؛ یعنی هم قیمت بالاتر رفته بود و هم مشتری بیشتری وجود داشت.

اما فاصله قیمت و تولید خیلی زود خودش را نشان داد. در مارس ۲۰۲۶ قیمت نفت نسبت به فوریه ۴۱ و شصت و پنج صدم درصد افزایش یافت، در حالی که تولید شیل فقط ۷۵ صدم درصد بیشتر شد. در مقایسه سه‌ماهه هم تصویر چندان تغییر نکرد؛ قیمت حدود ۷۰ صدم درصد بالا رفت و تولید تنها یک و بیست‌و دو صدم درصد افزایش یافت. پژوهشگران این واکنش را با «کشش عرضه» سنجیده‌اند؛ یعنی میزان تغییر تولید در برابر تغییر قیمت. عدد حاصل در هر دو بازه حدود ۰.۰۲ بود، در حالی که بعضی مطالعات قبلی برای شیل آمریکا کشش ۰.۶۲ و حتی ۰.۹ برآورد کرده بودند. اگر کشش ۰.۶۲ برقرار بود، تولید باید حدود ۲ و ۴ دهم میلیون بشکه در روز بیشتر می‌شد و با کشش ۰.۹ این افزایش به حدود ۳٫۵ میلیون بشکه در روز می‌رسید؛ چیزی که در عمل دیده نشد.

پاسخ فقط در رفتار شرکت‌ها نیست؛ بررسی ۲۱ هزار و ۲۹۹ چاه در سال‌های ۲۰۲۳ و ۲۰۲۴ نشان می‌دهد میانه فاصله میان ورود دکل و آغاز تولید ۵٫۷۵ و هفت دهم ماه بوده و فقط ۸ دهم درصد چاه‌ها در کمتر از یک ماه به تولید رسیده‌اند. تازه این زمان از ورود دکل حساب می‌شود، نه از روز تصمیم به حفاری. بنابراین حتی در شیل هم افزایش قیمت امروز نمی‌تواند فوراً به نفت بیشتر در بازار تبدیل شود.

مسئله دوم، قیمت زمان فروش است. شرکتی که امروز برای حفاری هزینه می‌کند، نفت چاه تازه را چند ماه بعد می‌فروشد. در پایان مارس ۲۰۲۶، با وجود جهش قیمت نقدی، قراردادهای تحویل سال ۲۰۲۷ نزدیک ۶۷ دلار در هر بشکه معامله می‌شدند؛ یعنی بازار انتظار نداشت گرانی روزهای جنگ لزوماً ادامه پیدا کند. راه میان‌بر هم چندان باز نبود؛ پیش از جنگ فقط ۲۳۵۷ چاه حفاری‌شده اما تکمیل‌نشده وجود داشت، در حالی که برای رسیدن به افزایشی متناسب با کشش ۰.۶۲ باید بیش از ۱۲ هزار چاه از این نوع تکمیل می‌شد.

آمریکا فقط به شیل تکیه ندارد و بخشی از تولید نفت این کشور از میادین متعارف خشکی، خلیج مکزیک و آلاسکا تأمین می‌شود، اما اگر قرار باشد بخشی از صنعت نفت آمریکا زودتر به جهش قیمت واکنش نشان دهد، انتظار قبل از هر چیز از شیل است. نتیجه این بررسی هم به همان چند ماه نخست بحران مربوط می‌شود، نه توان تولید آمریکا در افق چندساله. جنگ ایران نشان داد قیمت نفت می‌تواند خیلی سریع تغییر کند، اما تولید تازه حتی در شیل با همان سرعت بالا نمی‌آید؛ فاصله‌ای که برآوردهای خوش‌بینانه‌تر درباره واکنش کوتاه‌مدت شیل را زیر سؤال می‌برد.